အမျိုးသားတို့ရဲ့စွမ်းဆောင်ရည်ကို ဘာတွေက ကျဆင်းစေလဲ

အမျိုးသားတစ်ဦးရဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ဟာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေအပြင် နေ့စဉ်လူနေမှုပုံစံနဲ့လည်း ဆက်စပ်နေလေ့ရှိပါတယ်။ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာစွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းလာတဲ့အခါ မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုကျဆင်းလာပြီး လူမှုရေးဆိုင်ရာအားနည်းချက်တွေ ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ 

အမျိုးသားတို့ရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ကျဆင်းစေတဲ့ အကြောင်းအရင်းများ

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းအရင်းများ

•  စိတ်ဖိစီးမှု : အလုပ်ဖိစီးမှု၊ ငွေကြေးဖိစီးမှု၊ မိသားစုပြဿနာ စတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေဟာ လိင်စိတ်ကို လျော့နည်းစေပြီး စွမ်းဆောင်ရည်ကိုလည်း ကျဆင်းစေနိုင်ပါတယ်။

• စိုးရိမ်ပူပန်မှု : လိင်ဆက်ဆံတဲ့အခါ စွမ်းဆောင်နိုင်ပါ့မလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေက စိတ်ကို မငြိမ်မသက်ဖြစ်စေပြီး လိင်တံထောင်မတ်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

• စိတ်ကျရောဂါ: စိတ်ကျရောဂါ ခံစားနေရသူတွေမှာ စိတ်ဝင်စားမှု လျော့နည်းတာ၊ ပျော်ရွှင်မှု မရှိတာတွေကြောင့် လိင်စိတ်ပါ လျော့နည်းတတ်ပါတယ်။

• စိတ်ဒဏ်ရာ : အရင်က လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနိုင်ကျင့်ခံရတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် မကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေ ရှိခဲ့ရင် လိင်ဆက်ဆံရမှာ ကြောက်ရွံ့တာ၊ စိတ်အလိုမကျတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းအရင်းများ:

• အသက်အရွယ် : အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ အမျိုးသားဟော်မုန်း (Testosterone) ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းလာပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

• နာတာရှည်ရောဂါများ : ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ စတဲ့ နာတာရှည်ရောဂါတွေဟာ သွေးကြောတွေကို ပျက်စီးစေပြီး လိင်တံဆီကို သွေးစီးဆင်းမှုကို အားနည်းစေနိုင်ပါတယ်။

• ဟော်မုန်းမညီမျှခြင်း : အမျိုးသားဟော်မုန်း (Testosterone) နည်းပါးတာ၊ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း မညီမျှတာ စတာတွေက လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ကျဆင်းစေနိုင်ပါတယ်။

• ဆေးဝါးများ : စိတ်ကျဆေး၊ သွေးတိုးကျဆေး၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး အချို့နဲ့ တခြားဆေးဝါးတွေကလည်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

• အဝလွန်ခြင်း : ကိုယ်အလေးချိန်များတာက ဟော်မုန်းတွေကို ပြောင်းလဲစေပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ကျဆင်းစေနိုင်ပါတယ်။

• အရက်နဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးများ : အရက်နဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေဟာ ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြောတွေကို ထိခိုက်စေပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို လျော့နည်းစေပါတယ်။

• ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ : ဆီးကျိတ်ရောင်တာ၊ ဆီးကျိတ်ကြီးတာ စတဲ့ ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါတွေကလည်း လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

• အာရုံကြောဆိုင်ရာ ပြဿနာများ : အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါတွေဖြစ်တဲ့ ပါကင်ဆန်ရောဂါ၊ အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါနဲ့ အခြားအာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါတွေဟာ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

လူနေမှုပုံစံ

• လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်ခြင်း : လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်တာက ကိုယ်အလေးချိန်တက်စေပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ကျဆင်းစေနိုင်ပါတယ်။

• အိပ်ရေးမဝခြင်း : အိပ်ရေးမဝတာက ဟော်မုန်းကို မညီမျှစေပြီး လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို လျော့နည်းစေပါတယ်။

• ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း : ဆေးလိပ်သောက်တာက သွေးကြောတွေကို ကျဉ်းစေပြီး လိင်တံဆီကို သွေးစီးဆင်းမှုကို အားနည်းစေနိုင်ပါတယ်။

လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည် ကောင်းမွန်အောင် ဘာတွေ လုပ်ရမလဲ

• တစ်ပတ်မှာ အနည်းဆုံး ၅ ရက်၊ တစ်ရက်ကို မိနစ် ၃၀ လောက် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပေးပါ။ 
• သစ်သီးတွေ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ၊ အသားငါးတွေကို များများစားပြီး အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေကို လျှော့စားပါ။
• နေ့တိုင်း အိပ်ချိန် ၇ နာရီကနေ ၈ နာရီအထိ အိပ်စက်အနားယူပါ။
• ဆေးလိပ်နဲ့ အရက်ကို လျှော့ပါ သို့မဟုတ် ဖြတ်ပါ
• စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချဖို့အတွက် ယောဂကျင့်တာ၊ တရားထိုင်တာ၊ စိတ်အပန်းဖြေတာတွေကို လုပ်ပေးပါ။
• စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ စိတ်ကျရောဂါ စတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို ကုသဖို့အတွက် စိတ်ပညာရှင် ဒါမှမဟုတ် ဆရာဝန်များနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။
• နာတာရှည်ရောဂါတွေ ရှိမရှိ စစ်ဆေးဖို့ ဆရာဝန်နဲ့ ပြသပါ။
• အမျိုးသားဟော်မုန်း (Testosterone) နည်းနေရင် ဟော်မုန်းကုထုံးကို ခံယူနိုင်ပါတယ်။
• သောက်နေတဲ့ဆေးတွေကြောင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်နေရင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး ဆေးပြောင်းသောက်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဆေးပမာဏကို ပြောင်းလဲဖို့ လုပ်ဆောင်ပါ။
• သင့်ရဲ့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ချစ်သူနဲ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးပါ။

လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းနေတယ်လို့ ခံစားရရင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး အကြောင်းအရင်းကို ရှာဖွေကုသသင့်ပါတယ်။ ကျန်းမာတဲ့ လူနေမှုပုံစံကို မွေးမြူပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းတာက လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေနိုင်ပါတယ်။